Dünya 700 milyon yıl önce nasıl devasa bir kartopuna döndü?

-
Dünya 700 milyon yıl önce nasıl devasa bir kartopuna döndü?

Gezegenimizin ikliminde 700 milyon yıl önce çok büyük bir değişim yaşandı, dünyamız sıra dışı bir şekilde soğuduğu dönemlere girdi… Kartopu Dünya olarak adlandırılan bu dönemin nasıl yaşandığını bilim insanları çözmüş durumda.

Açıklama için Plaka Tektoniği (yeryüzünü oluşturan plakaların hareketi) alanına yakından bakmamız gerekiyor.

Kartopu Dünya ve plaka tektoniği ilişkisi

Oluştuğu zamandan beri tektonik (plaka) hareketleri yaşayan dünyanın kabuğundaki Rodinia süper kıtası, 800 – 600 milyon yıl önce kırılmaya başladı.

Bu tarihler Kartopu Dünya dönemiyle kabaca da olsa aynı zamana denk geliyor. ABD’deki Texas Üniversitesi’nden araştırmacıları bunun bir tesadüf olmadığı görüşünde.

Terra Nova isimli bilimsel dergide yayınladıkları araştırmaya göre ekip küresel soğumanın 22 muhtemel sebebini inceledi ve tüm bu sebeplerin plaka tektoniği sonucunda ortaya çıkmış olabileceğini gördü.

Araştırma detayları

Araştırmanın başındaki isim olan Texas Üniversitesi’nden Robert Stern, konu hakkında şunları söyledi:

“Tüm bilimsel literatürü taradık. Kartopu Dünya’da giden süreçteki mekanizmaların tamamını inceledik. Tüm bu açıklamaların nedeni olarak plaka tektoniği karşımıza çıkıyor.

Dünya, Güneş Sistemi’nde plaka tektoniğinin görüldüğü tek gezegen. Litosfer tabakası birbirinden bağımsız hareket eden parçalardan oluşan bir yapboza benziyor. Diğer birçok gezegende ise kabuk bölümü parçalı olmayan katı bir yapıda.”

Neoproterozoik olarka da bilinen Kartopu Dünya’da gezegende önemli değişimler oldu. Plaka tektoniğinin oluşumu okyanusları değiştirdi, atmosferi bozdu, dağların oluşumuna ve denizlerin daha sığ olmasına yol açtı.

Bunun sonucunda da volkanlar ve dünyanın kabuğunda değişimler ortaya çıktı ve dünyanın donmasına giden süreç başlamış oldu.

Melis Demirci

Bir Cevap Yazın