Sanayi ihracatının yarıdan fazlası AB’ye yapıldı. Gıda ve içecek dış ticareti ne oldu?

-
Sanayi ihracatının yarıdan fazlası AB’ye yapıldı. Gıda ve içecek dış ticareti ne oldu?

Sanayi sektörü ihracatında, Gümrük Birliği güncellemesi ile gündemde olan AB başı çekiyor. Sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler 2016 yılı ihracatlarının %51,7’sini AB ülkelerine yaptı. 2016’da girişimlerin gıda ihracatı ve ithalatı ile içecek ihracatı düşüş gösterirken, içecek ithalatı ise arttı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri, 2016 verilerini açıkladı. Dış ticaret verileri, iş kayıtları sisteminde yer alan girişimlerin ana faaliyet türü ve çalışan sayısı bilgileri ile eşleştirilerek, dış ticaret yapan girişimlerin özellikleri elde ediliyor.

ihracat-liman-gidahattiDış ticaret istatistikleri ve iş kayıtları sistemi kullanılarak elde edilen verilere göre, 2016 yılında 66 bin 668 girişim ihracat, 67 bin 886 girişim ithalat yaptı. Yapılan eşleştirmede, ihracat yapan girişimlerin %99,8’inin, ithalat yapan girişimlerin ise %96,2’sinin bilgilerine ulaşıldı. Bu girişimler toplam ihracatın ve ithalatın %99,9’unu gerçekleştirdi.

İthalatın büyük kısmı büyük ölçekli girişimlerden

İhracatın %44,6’sını, ithalatın ise %59,4’ünü büyük ölçekli girişimler yaptı.

İhracatta; 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimlerin payı %19,2 iken, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı %19,6, 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı %16,5, 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin payı ise %44,6 oldu.

İthalatta; 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimlerin payı %7,7, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı %13,6, 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı %19,2, 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin payı ise %59,4 oldu.

Çalışan sayısına göre girişimlerin dış ticaretteki payı, 2016

calisan-sayisi-dis-ticaret-2016-tuik-gidahattiDış ticarette sanayi sektörü farkı

Geçen yıl dış ticaretin yarısından fazlasını sanayi sektöründeki girişimler gerçekleştirdi. Girişimin ana faaliyetine göre ihracatın %56,5’i, ithalatın ise %53,3’ü sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler tarafından yapıldı. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin ihracattaki payı %37,7, ithalattaki payı ise %35,4 düzeyinde gerçekleşti.

Sanayi sektörünün ihracatının %64,9’u 250+ kişi çalışan büyük ölçekli girişimler tarafından yapılırken, ticaret sektörünün ihracatının %88,6’sını 1-249 kişi çalışanı olan küçük ve orta ölçekli girişimler gerçekleştirdi.

Sanayi sektörü tarafından yapılan ithalatta 250+ kişi çalışan büyük ölçekli girişimlerin payı %73,4 olurken, ticaret sektörü tarafından yapılan ithalatın %65,6’sını 1-249 kişi çalışan küçük ve orta ölçekli girişimler gerçekleştirdi.

girisim-dis-ticaret-payi-2016-tuik-gidahattiSanayi sektörü ihracatında AB’nin payı

Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, 2016 yılı ihracatlarının %51,7’sini AB ülkelerine, %18,9’unu Yakın ve Orta Doğu ülkelerine gerçekleştirdi. AB 28 ülkelerine yapılan ihracatın %60,9’unu sanayi, %34,7’sini ise ticaret sektöründeki girişimler yaptı.

Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ithalatlarının %41,3’ünü AB’den, %24,9’unu Diğer Asya ülkelerinden, %11’ini ise AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinden gerçekleştirdi. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin en çok ithalat yaptığı ülke grupları sırasıyla %38,7 pay ile AB, %34,4 ile Diğer Asya ve %9,2 ile AB üyesi olmayan Avrupa ülkeleri oldu.

Sanayinin tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri ihracatı

İmalat sanayi ürünleri ihracatının %57,5’ini ana faaliyeti sanayi olan girişimler, %36,8’ini ise ana faaliyeti ticaret olan girişimler gerçekleştirdi. Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin yaptığı ihracatın ise %95,5’ini imalat sanayi ürünleri, %2,6’sını tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri oluşturdu.

İmalat sanayi ürünleri ithalatının %51,8’ini sanayi, %39,1’ini ticaret ve %9,2’sini diğer sektörlerdeki girişimler tarafından yapıldı. Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin ithalatının %81,9’unu imalat sanayi ürünleri, %10,1’ini madencilik ürünleri, %3,7’sini ise tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri oluşturdu.

canli-balik-ihracat-gidahattiDış ticarette ilk 100 verileri

TÜİK’in açıklamasına göre, 2016 yılında ihracatın %45,5’ini, ithalatın ise %53,6’sını ilk 100 girişim yaptı. En çok ihracat yapan ilk 5 girişim toplam ihracatın %18,4’ünü, en çok ithalat yapan ilk 5 girişim ise ithalatın %20’sini gerçekleştirdi.

Sanayi sektöründe en fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin sanayi sektöründeki payı %17,4, ticaret sektöründe en fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin ticaret sektöründeki payı ise %14 oldu. Sanayi sektöründe en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin sanayi sektöründeki payı %17,3 iken, ticaret sektöründe en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin ticaret sektöründeki payı %13,3 oldu.

İhracat ve ithalatta tek pazar ağırlıkta

Girişimlerin %43,8’i tek ülkeye ihracat yaparken, %16,7’si iki ülkeye ihracat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı %4,6 iken, bu girişimlerin ihracattaki payı %56 oldu.

Girişimlerin %48,4’ü tek ülkeden ithalat yaparken, %16,8’i iki ülkeden ithalat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı %2,1 iken, bu girişimlerin ithalattaki payı %59,9 oldu.

gida-sanayi-1-gidahattiGirişimlerin gıda ihracatı da ithalatı da düştü

TÜİK verilerine göre, 2016 yılında girişimlerin gıda ürünleri ihracatı ve ithalatı, bir önceki yıla göre düşüş gösterdi.

2015 yılında girişimlerin toplam gıda ürünleri ithalatı 5 milyar 194 milyon 514 bin dolar iken, geçen yıl bu rakam, 5 milyar 8 milyon 724 bin dolara geriledi. Gıda ürünleri ithalatının 3 milyar 239 milyon 866 bin dolarlık bölümünü ana faaliyet alanı sanayi olan girişimler, 1 milyar 674 milyon 463 bin dolarlık bölümünü ana faaliyet alanı ticaret olan girişimler yaparken, diğerlerinin ithalatı 94 milyon 395 bin dolar oldu.

Girişimlerin gıda ürünleri ihracatı ise 2015 yılındaki 10 milyar 256 milyon 538 bin dolardan, geçen yıl 9 milyar 972 milyon 602 bin dolara geriledi. Gıda ürünleri ihracatının 6 milyar 627 milyon 575 bin dolarını ana faaliyet alanı sanayi olan girişimler tarafından, 3 milyar 191 milyon 583 bin doları ana faaliyet alanı ticaret olan girişimler tarafından, 153 milyon 444 bin doları da diğerlerince gerçekleştirildi.

icecek-sanayi-gidahattiİçeceklerde ihracat düştü, ithalat arttı

Girişimler 2015 yılında toplam 372 milyon 768 bin dolarlık içecek ithalatı gerçekleştirirken, bu rakam geçen yıl 424 milyon 940 bin dolara yükseldi. İçecek ithalatının 126 milyon 92 bin dolarlık bölümünü sanayi alanında faaliyet gösteren girişimler, 270 milyon 167 bin dolarlık bölümünü ana faaliyet alanı ticaret olan girişimler, 28 milyon 681 bin dolarlık bölümünü de diğerleri yaptı.

Girişimlerin içecek ihracatları ise 2015 yılındaki 311 milyon 982 bin dolardan, 2016’da 286 milyon 859 bin dolara düştü. İçecek ihracatının 108 milyon 645 bin dolarını ana faaliyet alanı sanayi olan girişimler, 166 milyon 229 bin dolarını ticaret olan girişimler, 11 milyon 984 bin dolarını da diğerleri gerçekleştirdi.

Melis Demirci

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir