Sakız ağacı sahipsiz değil

-
Sakız ağacı sahipsiz değil

UNESCO’nun somut olmayan kültür mirası listesine giren damla sakızının Türkiye topraklarında devamlılığını sağlamak üzere yürütülen İzmir Çeşme’deki Sakız Ağacı Klon Parkı Tesisi projesi başarıya ulaştı.

sakiz-agaci-www.gidahatti.comTEMA Vakfı’nın, Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın iş birliği ve Falım’ın sponsorluğunda yürüttüğü damla sakızı ağaçlarını gelecek nesillere aktaracak Sakız Ağacı Klon Parkı projesinde, 117 klona ait 1000’e yakın fidan yetiştirildi. Böylece, dünyada yalnızca Türkiye’de Çeşme’de ve Yunanistan’da Sakız Adası’nda yetişen damla sakızının Türkiye topraklarında gelecek nesillere aktarılması güven altına alındı.

Çalışma ile bir ilke de imza atıldı ve Sakız Ağacı Klon Parkı’yla, Türkiye’de tehlike altında bir türü korumak için ilk kez bir sivil toplum kuruluşu, özel sektör ve kamu iş birliğiyle bir gen koruma sahası kuruldu.

sakiz-agaci-www.gidahatti.comAğaçlardan doku alınıp, aşılama yapıldı

Proje kapsamında Çeşme’de bulunan damla sakızı ağaçları tek tek aranarak, 151 erkek damla sakızı ağacı belirlendi. TEMA Vakfı uzmanları ağaçların 106’sından dokular alarak aşılama yaptı. Her bir aşılanan fidana yeni doğan bebeklerde olduğu gibi alındığı ağaçları gösteren doğum etiketleri takıldı. Böylelikle 106 erkek damla sakızı ağacından 1000’e yakın damla sakızı fidanı üretildi. Üretilen fidanlar özel bir desenle İzmir Orman Bölge Müdürlüğü tarafından tahsis edilen bir alana dikildi.

‘Damla sakızı ağaçları eşleşip çoğalsınlar, soylarını devam ettirip sahip oldukları genleri gelecek nesillere aktarabilsinler’ diye 16 dişi damla sakızı ağacından aşılı fidan üretilerek, erkekler arasına yerleştirildi. Tesis edilen alan Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nca koruma alanı olarak tescil edildi.

Çeşme’den 117 birey, klon parkına taşındı

TEMA Vakfı Orman ve Kırsal Kalkınma Bölüm Başkanı Hikmet Öztürk, sakız ağaçlarını korumaya yönelik süreçle ilgili şu bilgileri verdi:

“Sakız Ağacı Klon Parkı projemizde TEMA olarak sakız ağacının sahip olduğu bütün genetik çeşitliliği güvenli bir alana transfer etmek, orada koruma altına almak istedik. Bu nedenle Çeşme yöresinde bulunan bütün sakızları taradık. Bunların içinden 117 bireyi klon parkı projemize taşıdık.

Projemizde temel amaç; Türkiye’deki sakız ağaçlarının sahip olduğu genetik çeşitliliği bir alanda toplamak. Genetik çeşitlilik dediğimizde her bir birey tıpkı insanlar gibi birbirlerinden farklı renklerde, dokularda, seslerde. Bu çeşitliliği biz ancak gelecek kuşaklara aktardığımız zaman bu türü korumuş olacağız.”

Sakız anavatanına geri döndü

Falım markasını da bünyesinde bulunduran Mondelēz International’ın Türkiye Sakız ve Şeker Kategori Müdürü Barış Çolakoğlu da, projenin kendileri için büyük önem taşıdığını söyledi. Çolakoğlu şunları kaydetti:

“Sakız Ağaçlarına Sevgi Aşılıyoruz projesiyle amacımız damla sakızını anavatanı olan Çeşme’ye geri getirmek. Bu projeyi markamız Falım ile birlikte, TEMA Vakfı ile ortaklaşa sürdürüyoruz. İlk aşama da klon parkı projemiz oldu. Bu proje içerisinde bu bölgede yetişen sakız ağaçlarının sahip olduğu genetik çeşitliliği korumak ve daha sonra gen havuzunu daha doğru bir ekonomik modele taşımak amacındayız. Bunun sonucunda sadece sakız sektörüne değil, kimya ve tıp alanında da Türkiye’de hammadde olarak kullanılabilecek sürdürülebilir bir ekonomik modelin Türkiye’de başlatılmasını amaçlıyoruz.”

sakiz-agaci-www.gidahatti.comDamla sakızı hakkında

Binlerce yıldır insanlığa akıttığı gözyaşları ile sağlık ve lezzet sunan ağaç türüne halk dilinde Sakız Ağacı deniliyor. Akraba olduğu bazı türler de Sakız Ağacı olarak adlandırılıyor. Akrabalarından kışın yaprağını dökmemesi ve yapraklarındaki sakız kokusu ile ayrılıyor. Damla sakızı halk arasında akıllı olarak nitelendirilen, çalı formundan kurtulup ağaç olmaya ulaşan çeşitlerinden üretiliyor.

Damla sakızı daha çok erkek ağaçlardan elde ediliyor. Çünkü dişi ağaçlar her ana gibi ürettikleri besini çocukları olan tohumlarına aktarıyor, bu nedenle de erkeklerden daha az gelişiyor ve daha kısa kalıyorlar.

GIDAHATTI DERGİSİNİ ÜCRETSİZ İNDİRİN

android Apple

Melis Demirci

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir