Kapitalizm, Demokrasi ve Terör

-

sevket ozugergin

Şevket Özügergin

 

İkinci Dünya Savaşından sonra iki temel faktör ön plana çıkmıştır. Serbest piyasa ekonomisi ve demokrasi. Bu iki kavramın, ülkeler arasında bir ortak değerler yelpazesi  oluşturabileceği düşünülmüştür. Ama bugün uygulamaya bakıldığında her iki kavramda da ortak bir anlayışın gerçekleştirilemediği ortaya  çıkmış gibi görünmektedir.

Konunun ekonomik boyutu, KOÇ Yönetim Kurulu üyesi, B-20 İstihdam Gücü Başkanı Sayın Ali Koç’un  G-20  Zirvesinde ’eşitsizliğin ortadan  kalkması için kapitalizmin ortadan kalkması gerektiği şeklindeki sözleriyle yeniden gündeme gelmiştir. Buna benzer görüşler giderek yaygın hale gelmektedir.

Nitekim,  Fransız ekonomist Thomas Picketty’nin ‘ Kapital’ adlı eserinde de vurguladığı gibi, kapitalizmin serbest ekonomi düzeninin görünmeyen elinin sonunda mutlaka dengeleri sağlayacağı varsayımı artık geçerli, değildir.  Zenginler daha zengin, fakirler daha fakir hale gelmiştir. Yani gelir dağılımındaki adaletsizlikler artmıştır. Özellikle finans sektörünün gelişmesi ve reel sektörün yerini alması ile kolay para kazanmanın yolu açılmıştır. Birey karakterlerinde aşınma,  hatta toplumun  karakter yapısında çökme başlamıştır. Derinliği olan düşüncelere ilgi kalmamıştır.  Burjuvazi  yok olmuştur.  Paylaşılacak yüksek bir kültür de kalmamıştır.

Bu yüzden serbest piyasa ekonomisinin regüle edilmesi fikri yeniden kabul görmeye ve bunu sağlayacak denetleme ve düzenleme kurumları oluşturulmaya başlanmıştır. Ekonominin sadece kar odaklı değil, toplumsal fayda sağlayacak bir yapıya kavuşturulması gereği tartışılmaya başlanmıştır. Kapitalizmin ancak bu yolla çöküşünün önlenebileceği anlaşılmıştır.

Demokrasi anlayışında da birliktelik oluşmadığı görülmektedir. Her ülke kendi ekonomik ve siyasal yapısına, geleneklerine, tarihine, kültürüne, halkın eğitim düzeyine uygun farklı modeller seçmiştir.

Aslında hem demokrasi anlayışındaki farklılıkların ve hem de gelir dağılımındaki adaletsizliklerin,  yaşadığımız bölgelerde terörün beslenmesindeki etkilerini değerlendirebiliriz diye düşünüyorum.

-Bölgemizde adil olmayan bir gelir dağılımı söz  konusudur. Aile veya iktidarlar yaratılan değerlerden büyük paylar almaktadır.

-Demokrasi eksiktir. Kişisel özgürlükler ve fırsat eşitliği sınırlıdır veya yoktur. İnsan hakları ve insana verilen değer zayıftır, vatandaşların seçme hakkı  sınırlıdır ve dolayısıyla denetleme yoktur,  hesap sorulabilirlik ve hesap verme yükümlülüğü yoktur,  STK’  lar, basın özgürlüğü ve ifade serbestliği son derece sınırlıdır. Otoriter rejimler vardır. Çoğu, iktidarlarını ve kişisel güvenliklerini Batı ile işbirliği yaparak sağlamaktadır. Gerektiğinde, dini inançları iktidarlarının devamı için kullanabilmektedirler. Mezhep savaşları sürdürülmektedir. İnsanlara   kısa yoldan cennet vaat edebilmektedirler. Sürekli bir kavga veya kavga beklentisi içindedirler.

Eğitimde oldukça geridirler. Teknoloji üretememektedirler. Bir veya birkaç madenin işletilmesi veya satılması yolu ile elde edilen gelirlerini yatırımlara değil, belli bir grubun tüketim harcamalarına ayırabilmektedirler. Özellikle küreselleşme ve küresel rekabet içinde giderek güç kaybetmektedirler.

Öte yandan Batı, özgürlüklerin olmadığı, insan değerinin düşük olduğu, rekabet gücünün bulunmadığı, teknoloji üretmeyen, siyasal iktidarlarının devamı için  ve kaynaklarının işletilmesi için kendilerine muhtaç bu bölgelere saygı gösterme gereğini duymamakta, bölgenin ekonomik kaynaklarını, bedeline bakmaksızın kendi yararına kullanmakta tereddüt etmemekte, kamuoyu baskısı da bulunmadığı için belli bir zümreyle iyi ilişkilerini iyi tutmakla amacına ulaşmaktadır.  Karşılaştırıldığında, Türkiye’nin her şeye rağmen, ne kadar farklı olduğu da ortaya çıkmaktadır.

Böyle bir ortamda, eğitimsiz, kendilerini ezik hisseden, kaybedecek fazla bir şeyi kalmamış, çeşitli vaadlerle kolayca yönlendirilebilen kitleler ve bunların içinden ideolojik amaçlı teröristlerin çıkması da fazla yadırganmamalıdır.

Melis Demirci

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir