İşte tarımdaki parçalı yapının fotoğrafı!

-
İşte tarımdaki parçalı yapının fotoğrafı!

Türkiye’deki tarımsal işletmelerin büyüklükleri, ilk kez Tarımsal İşletme Yapı Araştırması 2016 ile ortaya konuldu. Araştırma sonuçlarına göre, tarımsal işletmelerin yüzde 80,7’si 100 dekardan küçük işletme büyüklüğüne sahip. İşletme başına düşen tarım arazisi parça sayısı 5,9, tarım arazisi ortalama parça büyüklüğü ise 12,9 dekar olarak belirlendi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Tarımsal İşletme Yapı Araştırması, 2016 verilerini açıkladı.

tarim-arazisi-gidahattiTarımsal işletmelerin fiziksel büyüklükleri

2016 Tarımsal İşletme Yapı Araştırması (TİYA) ile tarımsal işletmelerin fiziksel büyüklüklerinin belirlenmesi, tarımsal işletmelerin tip ve ekonomik büyüklüğü temel alınarak sınıflandırılması ve işletmelere ait temel yapısal istatistiklerin derlenmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Araştırmada veriler, üretim yılında kendi adına bitkisel üretim yapan veya büyükbaş hayvan (sığır ve manda) ya da küçükbaş hayvan (koyun ve keçi) yetiştiriciliği yapan tarımsal işletmelerden derlendi. Tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiş hanehalkı ve tüzel kişilik tarım işletmeleri ile yüz yüze görüşme şeklinde uygulanan araştırmanın referans dönemleri, arazi kullanımı ve istihdam bilgileri için 2016 üretim yılı (1 Ekim 2015-30 Eylül 2016), hayvancılık bilgileri için 3 Ekim 2016 olarak alındı.

İşletmelerin yüzde 80’i, 100 dekarın altında 

Araştırmaya göre, tarımsal işletmeler, %25,9 ile 20-49 dekar işletme büyüklük grubunda yoğunlaştı.

Toplam işletmenin %5,3’ü sadece büyükbaş ya da küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapıyor. Tasarrufunda arazi olan işletmelerin %25,9’u 20-49 dekar işletme büyüklük grubunda yoğunlaşırken, tarımsal işletmelerin tasarrufunda bulunan arazi ise %24,5 ile en fazla 200-499 dekar işletme büyüklük grubunda yer alıyor.

Tarımsal işletmelerin %80,7’si 100 dekardan küçük işletme büyüklük gruplarında yer alırken, bu işletmelerin tasarrufunda bulundurduğu arazi ise toplam arazinin %29,1’ini oluşturuyor.

Arazilerin yüzde 97’si tarımsal amaçlı kullanılıyor

Tarımsal işletmeler, tasarrufundaki arazinin %97,1’ini tarımsal amaçlı kullanıyor. İşletmelerin tasarrufunda bulunan arazinin; %69,3’ü ekilen tahıl ve diğer bitkisel ürün, %9,7’si nadas, %11,9’u meyve ve diğer uzun ömürlü bitkiler ile içecek ve baharat bitkileri (fidanlık ve örtüaltı dahil), %2,2’si sebze ve çilek alanı ile çiçek bahçeleri (fidelik ve örtüaltı dahil), %2,4’ü daimi çayır, %1,3’ü otlak (mera), %0,3’ü sadece hanehalkının kendi tüketimi için kullanılan (mutfak bahçesi) alan, %2,9’u diğer araziler olarak tespit edildi.

tarimsal-sulama-gap-gidahattiSulanan araziler

Araştırmaya göre, tarımsal işletmelerin tasarrufunda bulunan arazinin %31,4’ü sulanıyor. Arazinin kullanım şekline göre, ekilen tahıl ve diğer bitkisel ürün alanının %34,7’si, sebze ve çilek alanı ile çiçek bahçelerinin (fidelik ve örtüaltı dahil) %84,1’i, meyve ve diğer uzun ömürlü bitkiler ile içecek ve baharat bitkilerinin kapladığı alanın (fidanlık ve örtüaltı dahil) %37,8’i, daimi çayır arazisinin %29,8’i, kavaklık-söğütlük arazinin %41,5’inin sulandığı belirlendi.

Kendi arazisini işleten tarımsal işletmeler

Tarımsal işletmelerin tasarrufundaki tarım arazisinin tasarruf şekli incelendiğinde, yalnız kendi tarım arazisini (zilyetlik dahil) işleten işletmelerin toplam işletme içindeki oranı %79,5 iken, işledikleri tarım arazisinin toplam tarım arazisi içindeki oranı %59,9 olarak tespit edildi.

İşletmelerin %17,1’i hem kendi arazisini hem de başkasının arazisini işletirken, kendi arazisi olmayan işletmelerin %3,3’ü yalnız kira ve yalnız ortakçılıkla tuttuğu araziyi, %0,1’i ise iki ya da daha fazla tasarruf şekli ve diğer tasarruf şekilleri ile arazi işlediği belirlendi.

buyukbas-hayvan-gidahattiİşletme başına tarım arazisi büyüklüğü

İşletmelerin tarım arazisi parça sayısı incelendiğinde, işletme başına düşen tarım arazisi parça sayısı 5,9 adet, tarım arazisi ortalama parça büyüklüğü ise 12,9 dekar.

Büyükbaş hayvanı (sığır ve manda) olan tarımsal işletmelerin, büyükbaş hayvan sayısına göre işletme büyüklüğü grubu incelendiğinde, işletmeler  %44,5 ile 1-4 baş hayvanı olan işletme büyüklüğü grubunda, hayvan sayısı ise  %24,8 ile 20-49 baş hayvanı olan işletme büyüklüğü grubunda yoğunlaşıyor.

Küçükbaş hayvanı (koyun ve keçi) olan tarımsal işletmelerin %28,5 ile 50-149 baş hayvanı olan işletme büyüklüğü grubunda, hayvan sayısı ise  %36,3 ile 300+ baş hayvanı olan işletme büyüklüğü grubunda yoğunlaştığı belirlendi.

Tarımsal işletmelerin ekonomik büyüklüğü

Tarımsal işletmelerin ekonomik büyüklüklerine göre dağılımı incelendiğinde, işletmelerin en fazla %36,3 ile 6 660 – < 26 640 TL ve %27,5 ile 26 640- < 83 250 TL ekonomik büyüklük gruplarında yoğunlaştığı görüldü.

Tarım işinde çalışma süresi gruplarına göre hanehalkı fertlerinin kendi tarım işletmesinde çalışma süreleri incelendiğinde  %37,4’ü yılda ortalama 225 gün ve daha fazla kendi tarım işletmesinde çalışıyor. Kendi tarım işletmesinde tarım işinde 56 günden az çalışan hanehalkı ferdinin oranı ise %20,9 olarak tespit edildi.

Melis Demirci

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir