Gıda fiyatlarında düşüş öngörüsü!

-
Gıda fiyatlarında düşüş öngörüsü!

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ile BM Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) ortak bir çalışmayla hazırladığı OECD-FAO Tarımsal Görünüm 2017-2026 raporu, 10 Temmuz tarihinde yayınlandı.

Yıllık olarak yayınlanan raporun bu yılki versiyonunda, gıda emtia fiyatlarının önümüzdeki 10 yıllık dönemde düşük seviyelerde olacağı tahmini yapıldı. Diğer taraftan da devlet yönetimlerinin dünya gıda piyasalarına istikrar sağlamak için çalışması gerektiği ifade edildi.

Her yıl bir bölgeyi özel olarak ele alan raporun bu yılki baskısı Güneydoğu Asya’nın tarım ve balıkçılık sektörleri hakkında özel bir bölüm de içeriyor.

Bu yılki Tarımsal Görünüm kapsamında pek çok emtianın 2016’daki rekor üretimi ve bol miktardaki stokları ile birlikte son 10 yılda çıkılan zirve noktalarının altındaki fiyat seyri yer alıyor. Hububat, et ve süt ürünlerindeki ortalama fiyatlar düşmeye devam ediyor. Öte yandan 2016 yılında yağlı tohum, nebati yağ ve şeker fiyatlarında küçük bir geri dönüş görüldü.fao-jose-graziano-da-silva-gidahatti

FAO Genel Direktörü’nden Tarımsal Görünüm yorumu

FAO Genel Direktörü José Graziano da Silva raporun yayınlanmasını şu sözlerle yorumladı:

Yetersiz beslenme ve diğer kötü beslenme türlerini ortadan kaldırmak için yalnızca gıda yeterli değil. İlave kaloriye erişim oldukça önemli. Kötü beslenmeye karşı verilen mücadele daha zor. Kötü beslenme ile mücadele etmek için çeşitlendirilmiş, güvenli ve besleyici bir beslenme düzenine ihtiyaç var. En ideali de bu beslenmeyi sağlayacak gıdaların düşük çevresel ayak iziyle üretilmesi.”

Gıda talep artışı yavaşlıyor

Görünümde incelenen dönemde talep artışının ciddi şekilde yavaşlaması öngörülüyor. Son 10 yıllık dönemde başlıca büyüme kaynaklarından biri; et ve balık talebinde artışın yem tüketiminin yılda %6 artmasına yol açtığı Çin Halk Cumhuriyeti oldu.

Bir diğer büyüme kaynağı ise besin girdileri kullanımının yılda yaklaşık %8 oranında arttığı küresel biyo-yakıt sektörü. Hububat stoklarının 230 milyon ton ile yenilenmesi de talebi arttırdı. Son dönemdeki bu itici unsurların orta vadede piyasaları aynı şekilde desteklemesi öngörülmüyor. Başka hiçbir kaynağın da bunların yerini alması beklenmiyor.

Batı tipi beslenmeye yönelim sınırlı kalacak!

Tarımsal Görünüm kapsamındaki tüm ürünlere yönelik gıda talebi artışının, önceki on yıllık döneme kıyasla daha az olacağı tahmin ediliyor. Yalnızca en az gelişmiş ülkelerde büyüme bekleniyor. Bu nedenle hububatta kişi başı gıda talebinin büyük ölçüde yatay seyredeceği tahmin ediliyor.

 Birçok ülkede beslenme tercihlerinin, gelir düşüklüğünün ve arz taraflı kısıtlamaların tüketim artışına gem vurduğu son eğilimlere göre, et tüketimi beklentilerinin sınırla kalacağı öngörülüyor. İlave kalori ve proteinin büyük ölçüde nebati yağ, şeker ve süt ürünlerinden gelmesi bekleniyor. Genel anlamda batı diyetine yönelimin sınırlı kalması bekleniyor.

Kaloriye erişim nasıl değişecek?

Kaloriye erişimin 2026’da en az gelişmiş ülkelerde günde 2.450 kcal’a ulaşması, gelişmekte olan diğer ülkelerde günde 3.000 kcal’ı geçmesi bekleniyor. Buna rağmen gıda güvensizliği kritik bir küresel kaynağı olmaya devam edecek. Kötü beslenmenin tüm biçimleriyle birlikte devam etmesi birçok ülkede yeni sıkıntıları ortaya çıkarıyor.

Gelecekte ürün artışı büyük oranda ürün verimini arttırmakla elde edilecek. Verimlilik artışında biraz azalma bekleniyor. Bununla birlikte özellikle Sahra-altı Afrika’da devam eden büyük ölçekli verimlilik açıklarını kapatarak üretimi arttırmak mümkün.

Küresel hububat alanında marjinal (az) bir artış görülecek. Öte yandan soya fasulyesi alanının daha da fazla genişlemesi ve hayvan yemi ile nebati yağ talebini karşılaması öngörülüyor.sut-peynir-gidahatti

Et, süt ve balık için ne gibi beklentiler var?

Et ve süt ürünleri üretimindeki artış, hem hayvan sayısındaki artıştan hem de hayvan başına daha yüksek verim alınmasından sağlanacak. Üretim yoğunluğundaki büyük farklılıkların ise devam etmesi bekleniyor.

Son on yıllık dönemde beyaz et üretiminde görülen artış, toplam et üretiminin yaklaşık yarısına tekabül ediyor. Hindistan ve Pakistan’da süt üretimindeki artışın önceki 10 yıllık döneme kıyasla hızlanması bekleniyor.

Su ürünleri yetiştiriciliği, balıkçılık sektöründeki büyümede öne çıkıyor. Zira tutulan balık miktarını mevcut stok seviyesi belirliyor ve aşırı avlanmayı sınırlama politikalarıyla düzenliyor. Çin, küresel balık üretiminde %60’ın üzerindeki payını sürdürecek. Çiftlikte balık üretimi Tarımsal Görünüm kapsamındaki emtia arasında en hızlı büyüyen protein kaynağı.

Tarımda ticaret yavaşlıyor…

Tarım ve balıkçılık ticaretindeki büyümenin bir önceki on yıldaki büyüme oranının yaklaşık yarısında doğru yavaşlaması öngörülüyor. Ancak önümüzdeki on yılda ticaret, sektörün verimliliğinde büyük ölçüde sabit bir paya sahip olacak.

Genel olarak tarım ticaretinin makroekonomik belirsizliklere karşı, diğer ürünlerdeki ticarete kıyasla dirençli olduğu kanıtlanmış durumda. Çiftçilik sektöründeki nispeten yüksek koruma göz önünde bulundurulduğunda tarım ticaretini daha fazla piyasa serbestliği ile genişletmek mümkün.

Melis Demirci

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir